Samenwerking Rijk en gemeenten moet beter

Naar opdracht van Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur, de ROB, onderzoek gedaan naar de samenwerking tussen gemeenten en het Rijk. Conclusie: de samenwerking tussen het Rijk en gemeentes kan en moet beter.

Rien Fraanje, secretaris-directeur van de ROB, vertelde in Vlaardingen Vandaag dat er drie pijnpunten zijn. “Ons eerste punt is dat de Rijksoverheid niet zozeer weet wat er gebeurt in de gemeentes. Dit kan volgens ons opgelost worden door meer gemeentelijke ambtenaren te laten doorstromen naar het Rijk, of door Rijksambtenaren tijdelijk bij gemeentes laten werken.”

Wel geeft Fraanje aan dat er redelijk wat positiviteit is over gemeentes vanuit het Rijk en dat zij goed uitvoeren wat het Rijk wilt. “En dat leidt goed naar het tweede pijnpunt. Want principieel gezien zijn alle overheden gelijk, maar dat is in de praktijk niet. Vooral omdat het Rijk meer geld heeft en wetten kan opleggen aan de gemeenten. Voor een betere samenwerking is gelijkwaardiger partnerschap nodig. Gemeentes moeten meer geïnstrueert worden om de ambitie van het Rijk te voltooien, minder om ‘taken over te nemen’ van het Rijk.”

Rien Fraanje

Als laatste pijnpunt benadrukt Fraanje dat er een integrale werkwijze nodig is binnen het Rijk. “Het Rijk heeft ontzettend goede bedoelingen om problemen breed aan te vliegen. Het probleem daarbij is alleen dat verschillende ministeries ook echt verschillend werken. Dat maakt samenwerking moeilijk voor de gemeentes. Bovendien werken ministeries daarin ook niet goed samen met elkaar. Belangrijk is om op een probleem één minister aan te wijzen als bewindpersoon, zodat de gemeentes weten wie ze moeten hebben als aanspreekpunt.”

Regeerakkoord

Fraanje benadrukt als laatste dat het op dit onderwerp ook belangrijk is om regeerakkoorden anders op te stellen. “Je moet in regeerakkoorden duidelijk maken wát je gaat doen, niet hoe je het gaat doen.”

Luister hier het hele gesprek met Rien Fraanje in Vlaardingen Vandaag: